Μουσική για διάβασμα και συγκέντρωση: τι βοηθά και τι όχι

Κάποιοι δεν μπορούν να δουλέψουν χωρίς μουσική, άλλοι δεν μπορούν να δουλέψουν με μουσική. Και τα δύο είναι φυσιολογικά. Το σωστό soundtrack εξαρτάται από τη δουλειά, τον άνθρωπο, ακόμα και την ώρα της μέρας, αλλά υπάρχουν μερικά πράγματα που βοηθούν τους περισσότερους να συγκεντρωθούν.

Οι λέξεις ανταγωνίζονται τις λέξεις

Αν η δουλειά σου έχει διάβασμα ή γράψιμο, οι στίχοι είναι ο μεγαλύτερος περισπασμός. Ο εγκέφαλός σου προσπαθεί να παρακολουθήσει τον λόγο ακόμα κι όταν δεν το θέλεις, και οι λέξεις του τραγουδιού ανταγωνίζονται τις λέξεις στη σελίδα. Οι ερευνητές το λένε φαινόμενο του άσχετου λόγου (irrelevant speech effect), και έχει μετρηθεί πολλές φορές. Η ορχηστρική μουσική, ή τραγούδια σε μια γλώσσα που δεν καταλαβαίνεις, μπαίνουν πολύ λιγότερο στη μέση.

Σε δουλειές που δεν χρησιμοποιούν γλώσσα, όπως το σχέδιο, ο κώδικας πάνω σε ένα γνώριμο μοτίβο, το συγύρισμα ή η γυμναστική, οι στίχοι μετράνε λιγότερο, και τα αγαπημένα σου τραγούδια μπορεί και να βοηθήσουν, γιατί σε κρατάνε σε καλή διάθεση.

Ο σταθερός ρυθμός ηρεμεί το μυαλό

Η μουσική που αλλάζει απότομα τραβάει την προσοχή σου πάνω της. Για συγκέντρωση, ψάξε μουσική που μένει σταθερή: ίδιο τέμπο, λίγες εκπλήξεις, ένα ήρεμο χτίσιμο αν χτίζει καθόλου. Η ambient, η μινιμαλιστική κλασική, το απαλό πιάνο και κάποια ηλεκτρονική δουλεύουν καλά, γιατί φτιάχνουν ένα φόντο που κάποια στιγμή παύεις να το προσέχεις.

• Μινιμαλιστική και ήσυχη κλασική: Άρβο Περτ, Ερίκ Σατί, τα πιο απαλά έργα του Ντεμπισί.
• Ambient: ο Μπράιαν Ίνο επινόησε τον όρο για μουσική που μπορείς να την ακούς ή να την αγνοείς.
• Σταθερή ηλεκτρονική: μεγάλα, επαναλαμβανόμενα κομμάτια με έναν απαλό παλμό.

Κράτα τη χαμηλά

Η δυνατή μουσική ανεβάζει την ενέργεια, κάτι τέλειο για προπόνηση και λιγότερο τέλειο για προσεκτική δουλειά. Κράτα την ένταση τόσο χαμηλά ώστε να μπορείς ακόμα να ακούσεις κάποιον να λέει το όνομά σου. Αν χρειάζεσαι ενέργεια για να βγάλεις μια βαρετή δουλειά, ένα λίγο πιο γρήγορο ή πιο δυνατό κομμάτι μπορεί να βοηθήσει, και μετά τη χαμηλώνεις ξανά.

Είναι αληθινό το «φαινόμενο Μότσαρτ»;

Μια μικρή μελέτη το 1993 βρήκε ότι φοιτητές τα πήγαν λίγο καλύτερα σε ένα χωρικό τεστ αφού άκουσαν Μότσαρτ. Η ιδέα ότι η κλασική μουσική σε κάνει εξυπνότερο διαδόθηκε γρήγορα, αλλά μεταγενέστερη έρευνα βρήκε ότι το φαινόμενο ήταν μικρό και σύντομο, και ότι προέρχεται κυρίως από το ότι είσαι σε καλύτερη, πιο ξύπνια διάθεση. Οποιαδήποτε μουσική σου αρέσει μπορεί να κάνει το ίδιο. Το χρήσιμο συμπέρασμα: διάλεξε μουσική που σε φέρνει σε ήρεμη, θετική διάθεση.

Χρησιμοποίησε τη διάρκεια της κασέτας για χρονόμετρο

Μια κασέτα με δώδεκα τραγούδια κρατάει περίπου σαράντα πέντε λεπτά με μία ώρα, κάτι κοντά σε ένα καλό διάστημα δουλειάς. Βάλε την κασέτα, δούλευε ώσπου να τελειώσει και μετά κάνε ένα μικρό διάλειμμα. Είναι μια πιο ήπια εκδοχή των γνωστών τεχνικών «δουλειά σε κομμάτια», και η κασέτα σού λέει πότε να σταματήσεις.

Και η σιωπή είναι εντάξει

Αν καταλάβεις ότι ακούς αντί να δουλεύεις, κλείσ’ τη για λίγο. Η μουσική είναι εκεί για να σε βοηθήσει να συγκεντρωθείς, όχι για να γίνει άλλο ένα πράγμα που πρέπει να προσέχεις. Η κασέτα μας για συγκέντρωση είναι φτιαγμένη με τον ίδιο τρόπο: κυρίως χωρίς λόγια, με μια λίγο πιο ζωηρή μέση για όταν χρειάζεσαι φόρα.